Tư nhân đồng hành cùng TP.HCM xây loạt công trình tỷ USD

“Năm 2026, TP.HCM sẽ là một đại công trường với rất nhiều công trình lớn, công trình trọng điểm, đột phá”, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được từng nhấn mạnh tại kỳ họp thứ 6, HĐND TP.HCM khóa X, nhiệm kỳ 2021-2026, cuối năm ngoái.

Đến thời điểm này, hàng loạt dự án quy mô lớn đã và đang được triển khai trên địa bàn. Thời gian tới, thành phố dự kiến tiếp tục khởi công, động thổ thêm nhiều công trình trọng điểm khác. Đáng chú ý, nhiều dự án mang tính biểu tượng của TP.HCM được thống nhất xây dựng theo phương thức đối tác công – tư (PPP), với sự tham gia đầu tư, đề xuất của các tập đoàn tư nhân lớn như Sun Group, Vingroup, Thaco, Masterise…

Dấu ấn tư nhân trong năm đột phá hạ tầng của TP.HCM

Những ngày này, “sức nóng” của làn sóng đầu tư hạ tầng có thể cảm nhận rõ tại Thủ Thiêm (nay thuộc phường An Khánh). Trên khu đất được kỳ vọng trở thành trung tâm mới của TP.HCM, máy móc đang thi công rầm rộ, khẩn trương tại dự án Quảng trường trung tâm và Trung tâm Chính trị – Hành chính mới vừa được khởi công dịp 29/4.

Đây là công trình mà UBND TP.HCM chọn Sun Group là nhà đầu tư, với tổng vốn đầu tư gần 29.600 tỷ đồng. Dự án được kỳ vọng trở thành trung tâm hành chính – chính trị tập trung đầu tiên của thành phố sau hơn 300 năm hình thành và phát triển.

Theo quy hoạch, trung tâm hành chính cao khoảng 30 tầng, là nơi làm việc của hơn 8.000 cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời phục vụ 1.500-2.000 lượt người dân mỗi ngày thông qua hệ thống “một cửa”. Ảnh: Quỳnh Danh.

Nhìn sang khu vực trung tâm hiện hữu, Sun Group cũng đang chỉnh trang, cải tạo Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh TP.HCM tại khu Nhà Rồng – Khánh Hội.

Trước đó, từ đầu năm, Sun Group đã động thổ dự án Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc, có quy mô hơn 186 ha với tổng mức đầu tư trên 145.000 tỷ đồng. Dự án được định hướng trở thành tổ hợp thể thao, văn hóa, giải trí tầm cỡ khu vực, với tâm điểm là sân vận động 70.000 chỗ ngồi cùng hệ thống công trình thi đấu đạt chuẩn quốc tế.

Việc liên tiếp đồng hành cùng nhiều dự án mang tính biểu tượng và có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của TP.HCM được Chủ tịch Sun Group Đặng Minh Trường xem là niềm tự hào. Theo ông, việc thành phố mạnh dạn giao các dự án lớn cho doanh nghiệp tư nhân không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai mà còn tạo nền tảng để hình thành hệ sinh thái đô thị đồng bộ, hiện đại.

Lãnh đạo Sun Group cam kết sẽ huy động tối đa nguồn lực, triển khai các dự án đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng và tạo dấu ấn khác biệt cho không gian đô thị.

Còn trong lĩnh vực hạ tầng giao thông, ông Trần Bá Dương, Chủ tịch Tập đoàn Thaco, cho biết doanh nghiệp xác định vai trò không chỉ là nhà đầu tư dự án đơn lẻ mà còn là một chủ thể tham gia xây dựng nền tảng cho ngành đường sắt đô thị trong nước. Gắn bó với TP.HCM gần nửa thế kỷ, ông xem việc đầu tư vào các dự án metro là cơ hội để đóng góp trở lại cho thành phố.

Định hướng này đang được hiện thực hóa trên trục đường sắt chiến lược kết nối sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành. Doanh nghiệp đã khởi công tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm) dịp 29/4 vừa qua, đồng thời được TP.HCM giao lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến Thủ Thiêm – Long Thành.

Trong đó, đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm là tuyến metro ngầm có độ sâu lớn nhất tại TP.HCM khi đi qua sông Sài Gòn và khu vực Thủ Thiêm, được áp dụng công nghệ vận hành tự động hoàn toàn (GoA4), tổng kinh phí đầu tư khoảng 46.295 tỷ đồng.

Với tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành, theo hồ sơ nghiên cứu, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 175.714 tỷ đồng, đã bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng và lãi vay. Dự án này được Thủ tướng yêu cầu TP.HCM và TP Đồng Nai theo dõi sát sao; lãnh đạo thành phố cũng đặt mục tiêu khởi công dịp 2/7 sắp tới.

Trong chiến lược mở rộng không gian phát triển hướng biển của TP.HCM trong kỷ nguyên mới, Vingroup hiện diện với nhiều dự án có quy mô lớn, đóng vai trò kết nối trung tâm TP.HCM với khu vực Cần Giờ và khu vực Vũng Tàu cũ.

Cách đây vài ngày, dự án đường vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu do Vingroup làm đại diện liên danh nhà đầu tư đề xuất, được TP.HCM phê duyệt chủ trương đầu tư. Tuyến có chiều dài 14 km, kinh phí đầu tư hơn 93.000 tỷ đồng, kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển giữa Cần Giờ và Vũng Tàu cũ còn 10 phút.

Cần Giờ cũng sẽ sớm “xích lại gần” với trung tâm TP.HCM nhờ tuyến metro Bến Thành – Cần Giờ. Dự án đã được Vingroup động thổ từ cuối năm ngoái, thiết lập kỷ lục về tốc độ xúc tiến và hoàn tất thủ tục đầu tư chỉ trong vòng 2 tháng.

Thời điểm đầu tháng 5, nhiều tổ kỹ thuật đồng loạt khoan khảo sát địa chất dọc đường Rừng Sác phục vụ dự án metro Bến Thành – Cần Giờ, mỗi mũi khoan sâu đến 80 m. Ảnh: Quỳnh Danh.

Trong khi đó, Tập đoàn Sovico đề xuất đầu tư tuyến metro số 4, kết nối Đông Thạnh (Hóc Môn) với khu đô thị Hiệp Phước (Nhà Bè) và tuyến metro số 5 kết nối khu vực cầu Sài Gòn với bến xe Cần Giuộc mới. Đồng thời, tập đoàn này cùng HDBank cũng bày tỏ nguyện vọng đầu tư 1,84 tỷ USD xây tòa tháp tài chính 99 tầng nằm trong quỹ đất phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM ở Thủ Thiêm.

Một cái tên khác đang dần xuất hiện trong danh sách các doanh nghiệp tư nhân tham gia phát triển hạ tầng chiến lược của TP.HCM là Masterise Group. Từ một nhà phát triển bất động sản, tập đoàn này đang mở rộng vai trò sang lĩnh vực hạ tầng giao thông, với các dự án có ý nghĩa kết nối liên vùng và mở rộng không gian phát triển cho thành phố.

Các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Masterise đã động thổ xây dựng cầu Cần Giờ và cầu Phú Mỹ 2 từ đầu năm nay. Mới nhất, dự án cao tốc đô thị Hồ Tràm – Cảng hàng không quốc tế Long Thành do CTCP Masterise Hạ tầng cao tốc Long Thành – Hồ Tràm đề xuất cũng đã được HĐND TP.HCM thông qua chủ trương đầu tư.

Không chỉ tham gia các công trình hạ tầng quy mô lớn, doanh nghiệp tư nhân còn góp mặt trong các dự án chỉnh trang đô thị gắn trực tiếp với đời sống người dân. Đơn cử, khu dân cư lâu đời Mả Lạng và Chợ Gà – Gạo sắp được cải tạo, chỉnh trang theo chủ trương đầu tư vừa được HĐND TP.HCM phê duyệt tại kỳ họp cuối tuần qua. Dự án do CTCP Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư.

Trong khi đó, dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) do Trungnam Group làm nhà đầu tư, có tổng vốn khoảng 10.000 tỷ đồng, đã được tái khởi động vào tháng 2 năm nay. Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu thành phố tập trung xử lý các tồn tại để hoàn thành dự án trong năm nay.

Huy động sức mạnh tư nhân, đẩy nhanh tiến độ phát triển hạ tầng

Thực tế, Nghị quyết số 68 ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã mở ra bước ngoặt lớn về thể chế, khơi thông dòng vốn tư nhân vào các dự án quan trọng của quốc gia, tạo động lực cho các tập đoàn tư nhân tự tin đề xuất đảm nhận những dự án lớn.

Với TP.HCM, Phó chủ tịch Thường trực Nguyễn Lộc Hà từng nhấn mạnh phát triển hạ tầng là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt, có ý nghĩa quyết định đối với vị thế, sức bật và vai trò đầu tàu trong giai đoạn phát triển mới. Tuy nhiên, nhu cầu đầu tư giai đoạn 2026-2030 của TP.HCM ước tính lên tới khoảng 3 triệu tỷ đồng, trong khi khả năng đáp ứng tại chỗ chỉ khoảng 1 triệu tỷ đồng. Mô hình PPP lúc này trở thành một trong những phương thức hữu hiệu để huy động sức mạnh của khu vực tư nhân vào các dự án hạ tầng.

Theo TS Nguyễn Thị Hậu, nguyên Phó viện trưởng Nghiên cứu phát triển TP.HCM, tại các thành phố trên thế giới, nhiều công trình hạ tầng của các đô thị nói riêng và cả nước nói chung không thể thiếu được vai trò của các tập đoàn tư nhân, công ty lớn. Theo bà, khu vực tư nhân thường có lợi thế về tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện dự án, khả năng huy động “sức người, sức của”. Đây là những yếu tố có thể giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình.

Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM Hoàng Vũ Thảnh cho biết trong thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh các dự án theo phương thức PPP, đồng thời nghiên cứu các công cụ tài chính mới như trái phiếu chính quyền đô thị và trái phiếu công trình để đa dạng hóa nguồn vốn vào hạ tầng.