Doanh nghiệp xăng dầu ‘đau đầu’ vì giá xăng E10

Doanh nghiệp xăng dầu phải chấp nhận giảm tỷ suất lợi nhuận khi bán xăng E10. Ảnh: Việt Linh.

Tại tọa đàm “Xăng E10 bán toàn quốc: Hiểu đúng, dùng đúng, triển khai hiệu quả” do Báo Tiền Phong tổ chức vừa qua, vấn đề giá bán xăng E10, chi phí đầu tư hạ tầng và nguồn cung ethanol được các cơ quan quản lý cùng doanh nghiệp xăng dầu đặc biệt quan tâm khi bàn về lộ trình triển khai xăng E10 trên phạm vi toàn quốc.

Bài toán giá và nguồn cung

Ông Trần Phú Bình, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Xăng dầu Quân đội (Mipec), cho biết việc xây dựng mức giá xăng E10 vừa bảo đảm quyền lợi cho người tiêu dùng, vừa duy trì lợi ích của doanh nghiệp là một bài toán khó.

Để đưa hệ thống phân phối xăng E5, E10 ra thị trường, các doanh nghiệp đầu mối có hệ thống pha chế quy mô lớn đều phải đầu tư dây chuyền công nghệ với chi phí rất lớn. Nguồn vốn này được sử dụng cho hệ thống kho bể, bồn chứa, trạm pha chế và phương tiện vận chuyển.

Đặc biệt, tại các cửa hàng bán lẻ, hệ thống bồn chứa và cột bơm đều phải được cải tạo, sửa chữa bằng các vật liệu chuyên dụng nhằm đáp ứng đặc tính ăn mòn của cồn trong xăng E10.

Tuy nhiên, đại diện Mipec đánh giá phần lớn chi phí đầu tư này hiện chưa được phân bổ đầy đủ vào giá bán lẻ xăng dầu. Thực tế, các cơ quan quản lý như Bộ Tài chính và Bộ Công Thương đều nắm rõ thực trạng trên.

Ông Bình cho biết để duy trì mức giá phù hợp cho người tiêu dùng, các doanh nghiệp đầu mối đang chấp nhận gia tăng chi phí, giảm tỷ suất lợi nhuận như một cách chia sẻ lợi ích kinh tế với thị trường.

Bên cạnh bài toán giá, việc bảo đảm nguồn cung ethanol ổn định, chất lượng đồng đều là một trong những thách thức mang tính sống còn đối với lộ trình triển khai xăng E10.

Ông Trần Phú Bình – Phó tổng giám đốc Tổng công ty Xăng dầu Quân đội. Ảnh: BTC.

Đại diện Mipec dẫn số liệu cho biết tổng nhu cầu tiêu thụ xăng của Việt Nam hiện ước khoảng hơn 10 triệu m3/năm. Nếu áp dụng tỷ lệ phối trộn ethanol 10%, thị trường sẽ cần khoảng 1 triệu m3 ethanol/năm. Trong khi đó, công suất sản xuất ethanol trong nước hiện mới đáp ứng khoảng 300.000 m3, tương đương 30% nhu cầu. Điều này đồng nghĩa khoảng 70% lượng ethanol còn lại vẫn phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Theo ông Bình, điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nếu thị trường quốc tế xuất hiện các biến động như chiến tranh hoặc xung đột làm gián đoạn nguồn cung ethanol, doanh nghiệp đầu mối có thể thiếu nguyên liệu pha chế, dẫn tới nguy cơ thiếu hụt cục bộ xăng E10 dù nguồn cung xăng khoáng vẫn dồi dào.

Từ đó, doanh nghiệp kiến nghị Bộ Công Thương có chính sách hỗ trợ khôi phục sản xuất và nâng cao công suất các nhà máy ethanol trong nước hiện chưa khai thác hết tiềm năng, qua đó chủ động hơn về nguồn nguyên liệu pha chế.

Tính toán cơ chế thuế, phí

Trong khi đó, ông Đỗ Hoàng Hà, Trưởng ban Kinh doanh Tập đoàn Petrolimex cho rằng trong giai đoạn chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học, cần tránh tạo thêm gánh nặng chi phí cho người tiêu dùng.

Theo ông Hà, người dân sẽ có sự so sánh trực tiếp giữa 2 loại nhiên liệu, do đó giá bán cùng các chính sách thuế, phí cần được thiết kế phù hợp để khuyến khích quá trình chuyển đổi.

Đại diện Petrolimex cho rằng trong giai đoạn đầu cần có các cơ chế hỗ trợ như điều chỉnh thuế, phí hoặc các chính sách ưu đãi nhằm giảm giá thành, tạo sức hấp dẫn cho xăng sinh học và chia sẻ lợi ích với người tiêu dùng.

Ông Đỗ Hoàng Hà – Trưởng ban Kinh doanh Tập đoàn Petrolimex. Ảnh: BTC.

Về phía cơ quan quản lý, ông Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết Bộ đang phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng phương án đề xuất giảm thuế, phí đối với nhiên liệu, đồng thời nghiên cứu cơ cấu lại giá thành theo lộ trình phù hợp nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn do biến động nguồn cung và giá dầu thế giới dưới tác động của các yếu tố địa chính trị. Những biến động này tạo ra ảnh hưởng tài chính rất lớn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo ông, vấn đề đặt ra hiện nay là xây dựng cơ chế giá phù hợp để vừa bảo đảm hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, vừa duy trì ổn định cho nền kinh tế.

Đại diện Bộ Công Thương cũng nhắc lại việc Việt Nam từng triển khai nhiều dự án sản xuất ethanol và phát triển vùng nguyên liệu tại một số địa phương phía Bắc. Tuy nhiên, quá trình thực hiện còn chậm do nhiều nguyên nhân, trong đó có việc lộ trình triển khai chưa đồng bộ và sự tồn tại song song của xăng khoáng với xăng sinh học khiến mức tiêu thụ chưa đạt như kỳ vọng.

Hiện, định hướng phát triển nhiên liệu sinh học hiện đã rõ ràng hơn với bước chuyển tổng thể từ củng cố hệ thống nhà máy đến phát triển vùng nguyên liệu. Mục tiêu là bảo đảm nguồn cung ổn định, giảm phụ thuộc vào xăng khoáng nhập khẩu và nâng cao tính chủ động của thị trường trong nước.