Elon Musk hoàn tất đợt IPO lớn nhất mọi thời đại

Ngày 11/6 (giờ Mỹ), SpaceX của tỷ phú Elon Musk đã huy động 75 tỷ USD thông qua đợt IPO lớn nhất lịch sử. Ảnh: Reuters.

Theo thông báo đăng tải trên website của doanh nghiệp hôm 11/6 (giờ địa phương), SpaceX đã huy động 75 tỷ USD thông qua đợt IPO, với 555,6 triệu cổ phiếu được chào bán ở mức 135 USD/cổ phiếu. Thương vụ này giúp định giá công ty hoạt động trong lĩnh vực không gian, vệ tinh và AI này đạt mức 1.770 tỷ USD, định giá cao nhất từng có đối với một doanh nghiệp lên sàn lần đầu, theo Reuters.

Thương vụ khép lại nhiều tháng chuẩn bị cho dự án tham vọng nhất của tỷ phú giàu nhất hành tinh Elon Musk, đồng thời phá vỡ nhiều thông lệ truyền thống của Phố Wall. Tuy nhiên, một số nhà phân tích vẫn đặt câu hỏi liệu mức định giá khổng lồ này có thực sự hợp lý hay không.

Khi bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq vào phiên 12/6, SpaceX sẽ trở thành công ty niêm yết lớn thứ 7 tại Mỹ. Đáng chú ý, doanh nghiệp này vẫn thua lỗ trong năm ngoái và doanh thu còn kém xa nhiều tập đoàn công nghệ vốn hóa lớn.

Với mức định giá 1.770 tỷ USD, SpaceX hiện được định giá cao hơn hàng loạt tên tuổi lớn như JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway, Eli Lilly, Meta Platforms và cả Tesla của chính Musk.

Đợt IPO của SpaceX đã phá vỡ mọi kỷ lục trên thị trường chứng khoán Mỹ. Ảnh: Reuters.

“Thử thách thực sự sẽ nằm ở cách thị trường hấp thụ đợt IPO này trong vài tuần tới chứ không phải chỉ trong một ngày giao dịch”, Adam Sarhan, Giám đốc điều hành 50 Park Investments, nhận định. Ông nói thêm mức giá được đưa ra khá hợp lý, đồng thời nhà đầu tư cá nhân đang tham gia rất mạnh và hiện là một lực lượng quan trọng.

Thương vụ của SpaceX vượt qua kỷ lục IPO trước đó của Saudi Aramco, công ty đã huy động 25,6 tỷ USD khi niêm yết tại Riyadh vào năm 2019 với mức định giá 1.710 tỷ USD.

Dựa trên 13,08 tỷ cổ phiếu đang lưu hành, mức định giá 1.770 tỷ USD của SpaceX vẫn có thể tăng thêm nếu các ngân hàng bảo lãnh phát hành thực hiện quyền bán bổ sung cổ phiếu trong vòng 30 ngày sau IPO.

Thông thường, giá IPO được công bố sau khi thị trường đóng cửa để tránh những biến động bất ngờ. Tuy nhiên, SpaceX lại công bố giá ngay trong giờ giao dịch. Ngoài ra, công ty còn dành tới 30% lượng cổ phiếu chào bán cho nhà đầu tư cá nhân, tỷ lệ rất hiếm thấy đối với một thương vụ IPO quy mô lớn.

Rick Meckler, đối tác tại Cherry Lane Investments, nhìn nhận định giá của SpaceX thực sự nằm ngoài mọi khuôn mẫu. “Tôi chưa từng thấy việc công bố giá theo cách này thay vì quá trình xác định giá truyền thống dựa trên nhu cầu đặt mua”, vị đối tác nhấn mạnh.

Ngoài ra, Elon Musk cũng thúc đẩy việc đưa cổ phiếu vào các chỉ số chứng khoán sớm hơn thường lệ nhằm mở rộng tệp người mua. Sau IPO, ông vẫn sẽ nắm 82% quyền biểu quyết, giúp duy trì quyền kiểm soát gần như tuyệt đối đối với công ty.

SpaceX được thành lập năm 2002 với sứ mệnh xây dựng các công nghệ đưa nhân loại trở thành nền văn minh đa hành tinh.

Theo công ty, hơn 80% tổng khối lượng hàng hóa được đưa vào quỹ đạo trên toàn thế giới trong 3 năm qua đều đến từ các đợt phóng tên lửa của hãng.

Mảng Internet vệ tinh Starlink hiện phục vụ hàng triệu khách hàng cá nhân, doanh nghiệp và chính phủ tại 164 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời đóng góp phần lớn doanh thu cho SpaceX. Công ty cũng đặt cược lớn vào AI thông qua sự kết hợp giữa hạ tầng tính toán của xAI, các mô hình AI riêng và nguồn dữ liệu thời gian thực từ nền tảng X.

SpaceX cho rằng tổng quy mô thị trường mà hãng có thể tiếp cận lên tới 28.500 tỷ USD, đồng thời gọi đây là “cơ hội kinh doanh lớn nhất trong lịch sử nhân loại”.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia tỏ ra thận trọng với mức định giá hiện tại.

Kim Forrest, Giám đốc đầu tư của Bokeh Capital Partners, nhận xét các dự báo tài chính còn rất bất định vì công ty phụ thuộc đáng kể vào các hợp đồng với chính phủ.

Bên cạnh đó, SpaceX cũng phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng tăng từ Blue Origin của Jeff Bezos trong cuộc đua thương mại hóa không gian và giành các hợp đồng chính phủ.

Các nhà đầu tư sẽ có cơ hội đánh giá phản ứng thực sự của thị trường từ phiên giao dịch đầu tiên vào ngày 12/6. Theo Matt Kennedy của Renaissance Capital, cổ phiếu IPO thường tăng 10-15% trong ngày giao dịch đầu tiên.

“Nếu cổ phiếu tăng dưới 10%, thị trường có thể xem đó là kết quả gây thất vọng. Nhưng nếu tăng trên 50%, điều đó cho thấy cổ phiếu đang được giao dịch chủ yếu dựa trên sự hưng phấn”, ông nói.